Naar het zoekscherm

Aan de mannelijke inwoners van een mid­deleeuwse stad kon het zogenaamde burgerschap of poorterschap worden toege­kend. Dat was van belang voor iedereen die in de stad een ambacht uitoefende, in de handel zat of er bezittingen had. Om als zelfstandige een beroep uit te oefenen moest men eigenlijk altijd lid van een gilde zijn en daarvoor was weer het burgerschap vereist. Voor de vervulling van een functie in het stadsbestuur moest men wel een aantal jaren burger zijn.

Burgerrecht werd verworven door geboorte of door 'aankoop'. Burgers hadden ver­schillende voorrechten, zoals vrijstelling van bepaalde tolgelden. Nadat de kosten (enkele guldens) waren voldaan en de desbetreffende eed (bij doopsgezinden: belofte) was afgelegd werd de nieuwbakken burger ingeschreven in het burgerboek. Meestal werden, naast de datum van inschrijving en zijn naam, tevens beroep en geboorteplaats genoteerd, soms (ook) de vorige woonplaats of andere gegevens, zoals zonen die tegelijk het burgerrecht verwierven. Door langdurig verblijf elders kon het recht ook weer verloren gaan (worden 'verwoond').

Zoals u begrijpt had lang niet iedereen belang bij het burgerschap en is deze bron alleen interessant voor onderzoek van de genoemde bevolkingsgroepen.

Uit: "Friezen gezocht" door P. Nieuwland

Van de volgende gemeenten zijn de burgerboeken doorzoekbaar:

Gemeente		Periode
Bolsward		1579-1582 en 1609-1799
Dokkum		1547-1798
Franeker		1539-1807
Harlingen		1683-1806
Hindeloopen		1642-1754
IJlst		1634-1771
Sloten		1562-1783
Sneek		1517-1803
Stavoren		1661-1806
Workum		1637-1811

De Burgerboeken van Leeuwarden zijn beschikbaar op de website van het Historisch Centrum Leeuwarden.