|
Mocht u een vraag hebben, dan kunt u deze te allen tijden aan ons stellen via het reactie formulier. Er zijn echter een aantal vragen die veelvuldig gesteld worden. Deze hebben wij voor u in dit overzicht gezet, zodat u sneller geholpen wordt.
Vragen
Algemene vragen
- Ik kom onvolkomenheden tegen in een bepaalde database; heeft het zin dit te melden aan Tresoar?
- Waarom wil zoeken in de Burgerlijke Stand databases niet?
Vragen op het gebied van de bibliotheek
- Hoe kan ik aan de signatuur van een boek van de Buma Bibliotheek zien of ik de titel via de OPC moet aanvragen uit het magazijn, of dat ik de titel zelf kan ophalen uit de open opstelling van de Buma Bibliotheek?
Vragen op het gebied van de Friese literatuur
- Ik moet een werkstuk schrijven over de Friese schrijver Fedde Schurer. Hoe kom ik aan informatie?
Vragen op het gebied van stamboomonderzoek
- Had mijn familie vroeger een familiewapen?
- Weet u ook waarom mijn voorouder vroeger de naam Joustra heeft aangenomen?
- Weet u ook of er al iets over de familie Halbertsma is uitgezocht?
- Hoe kan ik een overlijdensdatum voor 1811 vinden?
- Wat is een kooltjer voor een beroep?
- Wat betekent de opmerking "Gestandaardiseerde namen" bij de antwoorden in de DTBL?
- Kan ik ook een kopie van een akte uit de DTBL bestellen?
- Puntjes op de ij of niet?
- Zijn er ook andere onderzoekers bezig met dezelfde stamboom?
- Kan het zijn dat mijn overgrootvader is overleden in de gevangenis te Leeuwarden?
- Waarom zijn de geboortes van 1903, 1904 enz. nog niet beschikbaar terwijl die niet meer onder de privacy regels vallen?
- Welke datum telt als datum van het ontbinden van een huwelijk?
- Hoe kan ik de akten van naamsaanneming printen?
Vragen op het gebied van archiefonderzoek
- Kan ik de geschiedenis van mijn huis opzoeken in Tresoar?
Antwoorden
Algemene vragen:
- Ik kom onvolkomenheden tegen in een bepaalde database; heeft het zin dit te melden aan Tresoar?
Gezien de grote hoeveelheid gegevens die de website van Tresoar bevat, zijn fouten en omissies in de databases helaas onvermijdelijk. Mocht u dergelijke onvolkomenheden tegenkomen, dan is het zeer zeker zinvol dit per e-mail (info@tresoar.nl) of schriftelijk (Tresoar, Postbus 2637, 8901 AC Leeuwarden) aan ons door te geven. Geef hierbij altijd een duidelijke omschrijving van de gevonden fouten en vermeld te allen tijde in welke database deze zich bevinden. Vermeld bovendien altijd gemeentenaam en jaar. Indien correct, worden de verbeteringen aangebracht in de brondatabases. De zoekdatabases op de website zullen echter niet direct maar pas na een groot aantal mutaties worden ververst.
Omhoog
- Waarom wil zoeken in de Burgerlijke Stand databases niet?
Wanneer u in een zoekscherm een naam invult en vervolgens op de knop "Zoeken" klikt, gaat uw browser bezig om het bestand as_web.exe te downloaden in plaats van te gaan zoeken. Er moet echter helemaal niets gedownload worden. Dit probleem doet zich voor als u een programma als SmartDownload of Download Accelerator o.i.d. hebt geïnstalleerd. Schakel deze programma's uit voor u gaat zoeken.
Omhoog
Vragen op het gebied van de bibliotheek:
- Hoe kan ik aan de signatuur van een boek van de Buma Bibliotheek zien of ik de titel via de OPC moet aanvragen uit het magazijn, of dat ik de titel zelf kan ophalen uit de open opstelling van de Buma Bibliotheek?
De Bumacollectie staat verspreid over twee locaties; een gedeelte van de collectie is opgesteld in de open opstelling in de Buma Bibliotheek en is te raadplegen en te lenen. Het andere deel staat in het gesloten magazijn en is aan te vragen en te lenen via de OPC (Online Publiekscatalogus). Dientengevolge hebben de boeken van de Buma Bibliotheek voor elke locatie een ander signatuur.
- een titel die uit het magazijn moet komen, is te herkennen aan een hoofdletter gevolgd door een getal; bijvoorbeeld: 'BUMA C 5556' of 'BUMA B 10056'
- een titel in de open opstelling heeft een signatuur die gebaseerd is op de Nederlandse Basisclassificatie; bijvoorbeeld 'BUMA 08.21.55 st held' of 'BUMA 18.46 verg 13ve'
Heeft een titel beide signaturen, ook dan staat de betreffende titel in de open opstelling van de Buma Bibliotheek.
Omhoog
Vragen op het gebied van de Friese literatuur:
- Ik moet een werkstuk schrijven over de Friese schrijver Fedde Schurer. Hoe kom ik aan informatie?
Door in het zoekvenster van de "Friese documentatie" (linkermenu: Onderzoek > Friese literatuur > Bio- en bibliografyen) by de S "Schurer" aan te klikken krijgt u informatie van en over Fedde Schurer. Meer informatie over deze en andere schrijvers kunt u krijgen door op de studiezaal knipselmappen van Friese schrijvers aan te vragen.
Omhoog
Vragen op het gebied van stamboomonderzoek:
- Had mijn familie vroeger een familiewapen?
Waarschijnlijk niet, zal in de meeste gevallen het juiste antwoord zijn. Alleen de adellijke families en families die een zekere welstand hadden bereikt gebruikten een familiewapen. Er zijn in de loop der tijd veel naslagwerken verschenen met afbeeldingen van familiewapens. Voor meer informatie kunt u zich wenden tot de medewerkers van de Studiezaal van Tresoar.
Omhoog
- Weet u ook waarom mijn voorouder vroeger de naam Joustra heeft aangenomen?
Ongetwijfeld ligt de plaats Joure hieraan ten grondslag. In de akten waarin de familienamen staan geregistreerd staat echter nooit vermeld waarom de naam werd aangenomen. Toch kan in de meeste gevallen wel worden bepaald of de naam is gebaseerd op een geografische naam, een in de familie bestaande voornaam of familienaam, een beroep of een bepaalde eigenschap of hoedanigheid. Meer informatie in de inleiding bij de database van aangenomen familienamen en bij de items "Achtergronden" en "Aardig" die u daarbij aantreft.
Omhoog
- Weet u ook of er al iets over de familie Halbertsma is uitgezocht?
Ja. Eind negentiende eeuw heeft G. ten Cate de Geslachtslijst van de familie Halbertsma (Apeldoorn, 1897) gepubliceerd. Het boek is o.a. te vinden in de Collectie Genealogieën op de studiezaal van Tresoar. Of de collectie ook iets voor u bevat kunt u nagaan in het overzicht Collectie Genealogieën dat op de studiezaal te vinden is. Overigens is er op basis van de 'geslachtslijst' van Ten Cate en een aantal andere publicaties enige jaren geleden een boekje in de serie 'Byskriften' uitgebracht over 'De (oantroude) famylje fan de Halbertsma's'. Ook dit boekje is bij Tresoar in te zien.
Omhoog
- Hoe kan ik een overlijdensdatum voor 1811 vinden?
Moeilijk. Overlijdens-, beluidens- of begraafboeken werden in het algemeen niet door kerken bijgehouden, enkele steden uitgezonderd. Toch zijn er soms wel mogelijkheden om achter een overlijdensdatum te komen. Raadpleeg hiervoor de Gids voor genealogisch en biografisch onderzoek die uiteraard op de studiezaal te vinden is, maar u kunt hem ook aanschaffen via onze webwinkel.
Omhoog
- Wat is een kooltjer voor een beroep?
Een kooltjer was in de 19de eeuw een kleine akkerbouwer die zich toelegde op de teelt van tuinbouwproducten (uien, wortelen, aardappelen en natuurlijk kool). Ze kwamen vooral voor in Noordwest Friesland (Barradeel, Menaldumadeel, Het Bildt enz.) Komt u een beroepsnaam tegen waarvan u de betekenis niet kent, raadpleeg dan de beroepenlijst.
Omhoog
- Wat betekent de opmerking "Gestandaardiseerde namen" bij de antwoorden in de DTBL?
Dat de namen in de DTBL-database zijn gestandaardiseerd betekent dat de namen in de oorspronkelijke registers anders kunnen zijn geschreven. Wij voegen daar een gestandaardiseerde schrijfwijze aan toe omdat gebruikers de gegevens anders vaak zullen missen. Zelfs zeer gebruikelijke namen kunnen op zeer veel manieren worden geschreven, zoals de naam Pieter, die ook wel voorkomt als Piter, Pietter, Pyter en Pytter. Vooral beginnende onderzoekers zullen al die varianten niet zelf kunnen bedenken. Wij hebben dit niet gedaan voor de burgerlijke stand, omdat het aantal variaties in de 19de en 20ste eeuw beduidend is afgenomen. Toch moet de gebruiker ook dan zelf inventief zijn. In onze namenthesaurus kunt u voor elke voornaam en patronym een standaardschrijfvorm opzoeken. Deze gestandaardiseerde vorm zal in de nabije toekomst bij alle namen in databases met gegevens van vóór 1811 worden opgenomen.
Omhoog
- Kan ik ook een kopie van een akte uit de DTBL bestellen?
Ja, dat kan maar het is de vraag of dat echt zinvol is. Van echte akten zoals bij de burgerlijke stand is bij de DTBL geen sprake. Het zijn veel meer korte registraties of notities van bepaalde handelingen of gebeurtenissen. Bijna altijd zijn alle gegevens uit die registratie al in de database opgenomen.
Omhoog
- Puntjes op de ij of niet?
Vroeger werd de letter ‘ij’ in grote delen van het land uitgesproken als ‘ie’, tegenwoordig als ‘ei’. Eigenlijk moet je het omdraaien, de ‘ij’ werd tot in de negentiende eeuw gebruikt om de ‘ie’-klank weer te geven. Bij de meeste woorden in het Nederlands is de spelling in de loop der tijden aangepast aan de uitspraak. Er zijn nog enkele uitzonderingen; zo wordt ‘bijzonder’ uitgesproken (althans nu nog) als ‘biezonder’. Bij persoonsnamen is de kans op versteende schrijfwijzen veel groter, omdat ze buiten spellingherzieningen vallen en vaak nauwkeurig worden overgeschreven uit oudere officiële bronnen, zoals geboorteregisters. Bij plaatsnamen komt dit verschijnsel ook wel voor, zoals bij Wijckel in Gaasterland en Wijchen bij Nijmegen. Bijna alle persoonsnamen (voornamen en familienamen) waarin een ‘ij’ voorkomt kennen ook de variant met een ‘ie’, bijvoorbeeld Sijbinga en Siebinga.
De geschetste klankverschuiving kan verwarring teweeg brengen inzake correcte uitspraak en schrijfwijze van de eigen naam. Sommigen spreken ‘Sijtsma’ ten onrechte uit als ‘Seitsma’, anderen laten de puntjes weg en schrijven Sytsma, Wybenga, enz. In de databases van Tresoar worden namen met een "ij" vaak geschreven met een "y" om het aantal varianten te beperken. Dit zegt dus niets over de schrijfwijze in de originele akte. Houdt u hiermee rekening bij het zoeken.
Omhoog
- Zijn er ook andere onderzoekers bezig met dezelfde stamboom?
Een van de meest gestelde vragen betreft het leggen van contact met onderzoekers die stamboomonderzoek doen naar dezelfde familie. Tresoar ziet geen taak voor zichzelf bij het tot stand brengen van dit soort contacten. De belangrijkste reden is dat lang niet iedere onderzoeker het op prijs stelt dat "wildvreemde" mensen contact met hen proberen te leggen.
Voor Tresoar komt daar nog bij dat de gegevens als namen en adressen ook moeten kloppen als een instelling als Tresoar ze aanbiedt.
Er is nog wel een andere gedeeltelijke oplossing: op het forum op deze website kan men oproepen plaatsen.
Omhoog
- Kan het zijn dat mijn overgrootvader is overleden in de gevangenis te Leeuwarden?
Ja dat is goed mogelijk. Met een zekere regelmaat ontdekken stamboomonderzoekers dat een familielid is overleden tijdens gevangenschap in Leeuwarden. Om meer van de achtergronden te weten te komen dient men als volgt te werk te gaan:
Met de datum van overlijden is het mogelijk in de registers van de strafgevangenis te verifiëren of de persoon in kwestie inderdaad gevangen heeft gezeten. De indexen op deze registers zijn nog niet te raadplegen op de website, maar aan de invoer van de gegevens in de computer wordt wel gewerkt. Wanneer de persoon in de registers blijkt voor te komen, is ook bekend op grond van welk vonnis de detentie berustte, en door welke rechtbank dit vonnis is gewezen.
Over het verblijf in de gevangenis zijn meestal weinig bijzonderheden bekend, met uitzondering van de gedetineerden in de Bijzondere Strafgevangenis (1828-1973), waarvan disciplinaire maatregelen en beloningen nauwgezet werden bijgehouden.
Het vervolgonderzoek richt zich vooral op de rechtszaak die eraan voorafging. Omdat in de tweede helft van de 19e eeuw de veroordeelden uit het hele land konden komen, zal dat onderzoek in de meeste gevallen moeten worden verricht in het archief van een rechtbank buiten Friesland. Deze archieven bevinden zich in het rijksarchief van de betrokken provincie.
Opmerkingen
1. De registers van gedetineerden zijn niet onbeperkt openbaar. Gegevens over nog levende personen zijn niet toegankelijk.
2. Over de grote aantallen gevangenen die tijdens de tweede wereldoorlog in de gevangenis van Leeuwarden terecht kwamen is erg weinig bekend. Zij werden meestal tijdens razzia's opgepakt en door de Duitse politie weer verder getransporteerd. Waarheen is onbekend, maar dwangarbeid in Duitsland was een veel voorkomende bestemming.
3. Er is een onderscheid tussen een Huis van Bewaring en een Strafgevangenis. In een Huis van Bewaring verblijft een verdachte in afwachting van zijn berechting, in een Strafgevangenis verblijft een veroordeelde na zijn berechting. Korte straffen kunnen ook in het Huis van worden uitgezeten.
Omhoog
- Waarom zijn de geboortes van 1903, 1904 enz. nog niet beschikbaar terwijl die niet meer onder de privacy regels vallen?
De overlijdensakten uit de Burgerlijke Stand worden openbaar na 50 jaar, de huwelijksakten na 75 jaar en de geboorteakten na 100 jaar. De registers worden echter in blokken van 10 jaar openbaar gemaakt. Met andere woorden: de geboorten uit de jaren 1913-1922 komen pas in 2023 beschikbaar, etc.
De overlijdens uit de periode 1943-1952 zijn al wel openbaar en inmiddels ingevoerd door de vrijwilligers. In de loop van 2013 wordt begonnen met het beschikbaar stellen aan het publiek. Hierna zal worden begonnen met de publicatie van de huwelijksakten uit de jaren 1923-1932. Tenslotte gevolgd door de geboorten 1903-1912, waarvan de gegevens nog moeten worden ingevoerd.
Samengevat: momenteel zijn openbaar:
- geboorteakten van vóór 1913
- huwelijksakten van vóór 1933
- overlijdensakten van vóór 1963
Omhoog
- Welke datum telt als datum van het ontbinden van een huwelijk?
Bij de ontbinding van een huwelijk is de datum van inschrijving van het echtscheidingsvonnis in het register van huwelijken en echtscheidingen de officiële datum van echtscheiding. De inschrijving moest bovendien binnen zes maanden na de vonnisdatum plaats vinden.
Met andere woorden: als een echtscheidingsvonnis niet binnen zes maanden na de vonnisdatum in het register fan huwelijken en echtscheidingen werd ingeschreven, dan had het vonnis geen rechtskracht en bleef het huwelijk dus in stand!
Omhoog
- Hoe kan ik de akten van naamsaanneming printen?
Rechtstreeks printen van de akten vanaf scherm gaat over het algemeen niet goed, omdat de afbeelding van de akte daarvoor te groot is. In Explorer 7 kunt u met de functie ‘passend maken’ binnen het afdrukvoorbeeld de pagina verkleinen (bv. 60%). Eventueel kunt u ook als volgt te werk gaan:
- klik met de rechtermuisknop op de afbeelding.
- kies in het menu voor ‘afbeelding kopiëren’.
- ga naar een ander programma, bijvoorbeeld een beeldbewerkingsprogramma als Paint of Irfan View, eventueel een tekstverwerker als Word.
- plak hierin de afbeelding. U kunt nu met de opties van dit programma de afbeelding verkleinen om hem in één keer op een bladzijde te printen. Gebruik zo mogelijjk het afdrukvoorbeeld.
Tip: u kunt de afbeelding ook opslaan op uw eigen computer, door er met de rechtermuisknop op te klikken en dan te kiezen voor 'afbeelding opslaan'.
Vragen op het gebied van archiefonderzoek:
- Kan ik de geschiedenis van mijn huis opzoeken in Tresoar?
Ja, dat kan, maar het hangt van veel factoren af of U veel zult vinden en hoever het spoor terug in de tijd kan worden gevolgd. Voor het reconstrueren van de geschiedenis van een huis of boerderij is onderzoek in meerdere archieven nodig.
Het onderzoek begint meestal in het archief van het Kadaster. Dit levert gegevens op over onroerende goederen in de periode 1832-ca. 1975. Het gaat daarbij om informatie over eigendomswisselingen en kaartmateriaal. Gegevens over eigendomsoverdrachten uit de periode 1809-1838 zijn te vinden in de archieven van de Hypotheekbewaarders en notarissen.
Gegevens uit de 17e en 18e eeuw kunnen worden gevonden in de archieven van de Nedergerechten. Afhankelijk van het onderzoek bieden ook belastingkohieren informatie over de eigendom van huizen. Voor het onderzoek naar de geschiedenis van boerderijen kan men gebruik maken van Floreenkohieren; bij huizen is men vaak aangewezen op Reëelkohieren. Deze kohieren gaan terug tot resp. 1700 en 1711.
Ook in andere bronnen kan men gegevens aantreffen over onroerende goederen; zo worden bouwvergunningen bewaard bij de gemeenten (vanaf 1902) en in het archief van welstandszorg Hûs en Hiem (aanwezig op Tresoar).
Tresoar heeft een uitgebreide handleiding voor dit type onderzoek geschreven. Hoewel dit eigenlijk een cursusboek is, is het goed bruikbaar bij eigen onderzoek. Deze gids is aan één van de balies verkrijgbaar. Omhoog
|
