|
Het notariaat bestond in Friesland reeds in de 15de eeuw. Hoewel de notarissen verplicht waren een afschrift (protocol of minuut) te bewaren van de door hen gepasseerde akten is dit voorschrift massaal genegeerd. Hierop bestaan slechts enkele uitzonderingen, waarvan het Protocol Cleuting (Leeuwarden, 16de eeuw) de bekendste is. Een selectie hieruit is in druk verschenen (P.Th. Zwart, Protocol Cleuting, Leeuwarden 1970).
In 1809 kwamen er nieuwe voorschriften voor notarissen. Opnieuw werd de verplichting tot het bewaren van minuten opgelegd en ditmaal was het menens. Deze verplichting gold en geldt evenwel niet voor alle akten. Sommige akten namelijk worden slechts in enkelvoud opgemaakt, bijv. akten van bekendheid, toestemming tot het aangaan van een huwelijk, toestemming tot het royeren van hypothecaire inschrijvingen en andere machtigingen. Dit soort akten staat bekend onder de verzamelnaam brevetakten; de notaris geeft hiervan alleen een grosse af en bewaart geen minuut.
De notariële archieven vanaf 1809 zijn dus tamelijk compleet bewaard gebleven. Voor de beoefening van genealogie en streekgeschiedenis zijn ze een rijke bron. Men kan de meest uiteenlopende zaken aantreffen, zoals koopakten, hypotheekakten, huwelijksvoorwaarden, schuldbekentenissen, testamenten, inventarisaties, boedelscheidingen en vele andere. Tresoar bewaart momenteel de akten over de periode 1809-1925; het gehele bestand is bovendien openbaar, met uitzondering van testamenten jonger dan 100 jaar.
De toegang tot deze akten is het repertorium of repertoire dat elk jaar werd en wordt opgemaakt voor alle door één notaris gepasseerde akten. In dit repertorium zijn opgenomen de kenmerken van een akte: volgnummer, datum, namen van de partijen en het soort akte. Men kan uit de repertoires ook zien of men te doen heeft met een brevet- dan wel een minuutakte.
Deze gegevens uit het repertorium zijn opgenomen in een database. Nog lang niet alle repertoria zijn ingevoerd, onze vrijwilligers zijn nog druk bezig met de invoer daarvan. Via het zoekscherm kunt u zoeken in de gegevens van de reeds ingevoerde repertoires.
|
