De wolvenjacht en andere bijzondere zaken
  terug

Wolvenjacht (Philips Galle)

27-4-2010

In 1596 ontvingen Wijtze Meijns en Jan Janszn vijftien caroligulden van de Ontfanger-generaal van de kloostergoederen. De beide Eestrumers hadden het bedrag gekregen voor de vangst van één van de wolven die nog in Friesland rondliepen. In het laatste decennium van de zestiende eeuw werd in deze provincie nog regelmatig een wolf gevangen waar de jager steevast tien daalders of vijftien caroligulden voor kreeg uitbetaald. Dat blijkt uit de ruim 5000 buitengewone (extraordinaris) betalingen die de bovengenoemde ontvanger deed vanaf 1592 tot 1632. Al die bijzondere betalingen zijn nu nader toegankelijk op de website van Tresoar.

De registratie
In de Registers van betalingsordonnanties op de ontvanger-generaal van de kloostergoederen zijn de bovengenoemde uitgaven verantwoord. De uitgaven werden gedaan uit de inkomsten die het gewestelijk bestuur ontving uit de verhuur van oude kloosterbezittingen, die in 1580 door de Staten waren geconfisceerd. De registers, negentien in totaal, zijn bewaard gebleven over de periode 1592-1646 en maken deel uit van het archief van de Gewestelijke Bestuursinstellingen van Friesland 1580-1795 en zijn daar beschreven onder de nummers 2654-2673. Uit het beschikbare geld werden o.a. de volgende soorten uitgaven bekostigd: traktementen, pensioenen, rentebetalingen, aalmoezen, armengeld en andere buitengewone uitgaven. Tot die laatste categorie zgn. extraordinaris uitgaven behoorden naast die voor het vangen van wolven ook uitgaven voor het onderhoud van zeedijken en bruggen en gratificaties voor kaartmakers, historieschrijvers en predikanten. Ook de poortwachter van de Wirdumerpoort werd eruit betaald voor het bij nacht en ontij doorlaten van de provinciale bodes.

Buitengewone uitgaven nu toegankelijk
Alle vermeldingen van deze buitengewone uitgaven zijn toegankelijk gemaakt door de vrijwilliger Anny Bokkinga. Zij heeft de registers over de jaren 1592-1631 getranscribeerd, de citaten overgenomen en de vindplaatsen genoteerd. De persoonsnamen, toponiemen en beroepen heeft ze ook apart vastgelegd. Dat alles verschijnt nu in een kloek boekwerk met als titel Extraordinaris, dat behalve een inleiding ook een groot aantal illustraties bevat. Het boek zal ook worden opgenomen in de Collectie Nadere Toegangen op de studiezaal van Tresoar. De gegevens zijn vanaf vandaag ook digitaal beschikbaar via de rubriek Voorouders of via deze link. Op dit moment is ze nog bezig met het toegankelijk maken van de registers over de resterende jaren tot en met 1646. Die gegevens zullen naar verwachting eind dit jaar worden toegevoegd.

Eerder heeft Anny Bokkinga al een index gemaakt op een ander deel uit deze registers, namelijk dat betrekking heeft op zgn. pensiën, de pensioenen voor oud-kloosterlingen, oud-predikanten en anderen (Collectie Nadere Toegangen 5.38, en als pdf-bestand op deze website).

Opmerkingen en of vragen kunt u mailen naar Anny Bokkinga (avalon.ann.b@hccnet.nl).

  terug