MILITIEREGISTERS
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|||||||||
|
|||||||||
|
|||||||||
MILITIEREGISTERS |
|||||||||
|
|
|||||||||
|
|
||||||||
|
|||||||||
|
Wat zijn militieregisters?
Procedure Ieder jaar registreerde het gemeentebestuur in inschrijvingsregisters mannen die in aanmerking kwamen voor de Nationale Militie ofwel de militaire dienstplicht. Van deze inschrijvingsregisters werden alfabetische naamlijsten gemaakt. Een tweede exemplaar werd naar de militiecommissaris gestuurd. Deze zorgde voor de loting van de ingeschrevenen.
Tijdens de loting werd een lotingsregister aangelegd op nummer van het lot van de ingeschrevene. Daarna gingen de lotingsregisters naar de militieraad, die de verzoeken tot vrijstelling, in verband met lichamelijke gebreken of broederdienst, beoordeelde. Na beëindiging van zijn werkzaamheden leverde de militieraad alle registers in bij de Commissaris van de Koningin. Het dubbele exemplaar van de lotingsregisters stuurde de raad naar de gemeenten. Nadat bekend was hoeveel dienstplichtigen nodig waren, zorgde de Commissaris van de Koningin via de burgemeesters voor het oproepen van de lotelingen. Hoe vindt u een dienstplichtige? De meeste militieregisters bevinden zich in de archieven van het provinciaal bestuur. Deze berusten in de rijksarchieven in de provincie. Bij de gemeenten en gemeente- en streekarchieven zijn vaak ook militieregisters bewaard gebleven. Over het algemeen is op elk register een alfabetische naamlijst op loting/dienstplichtige. Als u een man zoekt die in 1880 is geboren, dan kunt u hem terugvinden in de gemeente waar hij woonde op 18-jarige leeftijd, in de registers van de lichting van het jaar 1900. Waar zijn nog meer stukken te vinden? Certificaten tot 1912 Certificaten van militie bevinden zich tot 1912 in het archief van de Burgerlijke Stand, als bijlagen bij de huwelijksakten. Deze zijn openbaar. Elke man die in het huwelijk wilde treden, diende een verklaring te vragen aan de Commissaris van de Koningin, waaruit bleek dat hij ingeschreven stond in de registers van de Nationale Militie. In het certificaat staat vermeld of hij al dan niet in dienst is geweest en bij welk regiment. Voor verder onderzoek in de militaire stamboeken is het noodzakelijk om de naam van het regiment te weten. Vaak bevat het stuk ook een beschrijving van het uiterlijk van de loteling, waaronder kleur haar, kleur ogen, vorm gezicht en zijn lengte.
Waar vindt u militieregisters? Overzicht militieregisters bij de gemeenten, gemeente- en streekarchieven:
Als een militieregister niet in een rijksarchief aanwezig is, kan het bewaard zijn bij de gemeente waar de dienstplichtige woonde toen hij 18 jaar oud was.
Wat zijn conscriptielijsten?
De eerste verplichte militaire dienst in Nederland werd in de Franse tijd in 1811 ingevoerd en heette de conscriptie. Alle mannen die de leeftijd van twintig jaar bereikt hadden, waren dienstplichtig. Degenen die ingeloot werden, konden een plaatsvervanger aanstellen. In de periode 1810-1813 vervulden circa dertigduizend Nederlandse mannen hun dienstplicht in het Franse leger. De helft daarvan behoorde tot het Grande Armée, waarmee Napoleon in 1812 Rusland binnenviel.
Wat vindt u in de conscriptielijsten? Over het algemeen werden er per lichting twee lijsten van
conscrits (lotingen) opgesteld. Een liste du tirage (trekkingslijst) en een liste
alphabetiques (alfabetische lijst) van conscrits. De alfabetische lijst bevat per kanton,
per plaats, alfabetisch de naam van de lotelingen.
Waar vindt u de conscriptielijsten? De conscriptielijsten bevinden zich in de rijksarchieven in de provincie in de archieven uit de Franse tijd, in de archieven van de onderprefecten en districtscommissarissen in de departementen.
Hoe is de diensttijd verlopen?
Hoe de militaire diensttijd van iemand verlopen is, kan
gevonden worden in de militaire stamboeken van de landmacht (stamboeken onderofficieren of
minderen). In het stamboek vindt u omtrent de militair: Waar vindt u de militaire stamboeken? Deze berusten in het Algemeen Rijksarchief in Den Haag over de periode 1813-1924. Hoe vindt u een onderofficier of minder? Om een onderofficier of mindere op te sporen is het noodzakelijk te weten in welk legeronderdeel iemand ingelijfd was. Dit legeronderdeel (regiment), bijvoorbeeld 8ste regiment infanterie, staat in het militieregister of op het certificaat van de nationale militie, dat in de huwelijksbijlagen te vinden is. U zoekt het regiment op via de index legeronderdelen. als u het regiment gevonden hebt, vraagt u de bijbehorende klapper aan, waar de namen van de militairen alfabetisch in staan op de eerste letter van de naam. De klapper verwijst uiteindelijk naar het stamboek, waar de gegevens van de militair staan ingeschreven. In een informatieblad van het Algemeen Rijksarchief kunt u nadere informatie met uitgewerkte voorbeelden van onderzoek naar militairen vinden.
|
|
||||||||||
 |
|
|
||||||||
|
||||||||||
| Copyright © Rijksarchiefdienst | ||||||||||
Elke man moest
van 1811 tot medio 1996 militaire dienstplicht vervullen. De registratie van
dienstplichtigen vond plaats op hun 18de jaar in de gemeente waarin ze woonden De
registers waarin de dienstplichtigen staan ingeschreven worden militieregisters genoemd.
Dit zijn registers van een bepaalde lichting (jaar). De dienstplichtigen traden in hun
twintigste levensjaar in dienst. Het korps van dienstplichtigen militairen heette de
Nationale Militie. Naast vrijwilligers bestond het korps uit ingelote dienstplichtigen.
Tot 1898 kon iemand die was ingeloot zich laten vervangen door een remplaçant. Vaak werd
dit in een notariële akte vastgelegd. Bij een wetswijziging in 1898 werd dit stelsel
afgeschaft en werd de persoonlijke dienstplicht ingevoerd. Het lotingssysteem werd in 1938
afgeschaft.
