Schatkamer van Fryslân
Terug naar nieuwsoverzicht

Deze functie is alleen beschikbaar als je bent ingelogd. Nog geen account van Mijn Tresoar? Registreer je hier

Persoonlijk archief van verzetsman overgedragen

27-03-2019 -
Yvonne de Rapper heeft het archief van haar grootvader Jan de Rapper overgedragen aan Tresoar. Het gaat vooral om stukken die betrekking hebben op zijn verzetswerk tijdens de Tweede Wereldoorlog in Sneek, zijn werkzame leven en zijn voetbalcarrière by Black Boys.
De Rapper was in de jaren ’40-’45 in dienst van Willem Santema. Santema had in de Waterpoortstad twee elektrotechnische zaken. Van de in 1941 geopende zaak aan de Oosterdijk werd De Rapper filiaalhouder. Later in de oorlog stelde hij het pand beschikbaar voor het verzet. Hij handelde hiermee geheel in de geest van Santema, die een prominente rol speelde in het verzet in de Zuidwesthoek. Zo werd het pand aan de Oosterdijk een contactadres voor verzetslieden uit Sneek en omgeving en diende het o.a. als opslagplaats voor gedropte wapens.

Meest bijzondere onderdeel van het overgedragen archief vormen twee brieven van Willem Santema. Beide zijn geschreven vanuit gevangenschap. Santema was, nadat de grond hem in Sneek te heet onder de voeten was geworden, uitgeweken naar Amsterdam. In de hoofdstad zette hij zijn verzetswerk voort en was er o.a. betrokken bij Trouw en de oprichting van de Raad van Verzet. Kort voor de Kerst van 1943 werd hij echter gearresteerd. De Duitsers beseften dat ze een grote vis te pakken hadden. Via de Weteringschansgevangenis in Amsterdam belandde hij in de gevangenis in Haaren, waar hij ruim een half jaar verbleef.

Op 2 juni 1944 schreef hij daar één van de nu overgedragen brieven. Deze richtte hij aan zijn familie en kennissen. Gezien het schrift lijkt het er op dat het hier om een overgeschreven brief gaat. De andere, ongedateerde, brief is zeer waarschijnlijk wel van zijn hand; is bovendien gericht aan 'Vriend Jan'.

Hij eindigt de laatste brief met: ‘Tenslotte wensch ik jullie allen toe voorspoed en zegen in een vrij Nederland.’ Gezien de strenge Duitse censuur wijst dit erop dat deze brief uit de gevangenis is gesmokkeld.

Jan de Rapper.JPG
De foto toont enkele van de overgedragen documenten.